Je schoenmaat geeft aan hoe lang je voet is en bepaalt welke schoen past. In Europa wordt schoenmaat uitgedrukt in Paris Points, waarbij één maat overeenkomt met twee derde centimeter (ongeveer 6,67 mm). Een Europese maat 42 staat dus voor een voetlengte van ruwweg 26,7 centimeter. Dat klinkt eenvoudig, maar in de praktijk kunnen maten flink verschillen per merk, land en maatsysteem.
Hoe de Europese schoenmaat wordt berekend
De Europese maat (ook wel EU-maat of Continental size) is gebaseerd op de inwendige schoenlengte, niet exact op de blote voetlengte. Er zit altijd een kleine speling in, zodat de teen niet tegen het nopje drukt. Reken je eigen maat uit met deze formule: voetlengte in centimeter × 1,5 = Europese schoenmaat. Heb je een voet van 27 cm, dan kom je uit op maat 40,5.
Meet je voet bij voorkeur aan het einde van de dag. Je voeten zwellen licht op gedurende de dag, dus een meting ’s avonds geeft de meest betrouwbare uitslag. Ga rechtop staan (niet zitten) en meet van de hiel tot het puntje van je langste teen. Dat is niet altijd de grote teen, maar soms de tweede teen.
Vergelijking van schoenmaat systemen
Naast de Europese maat zijn er ook andere systemen. In het Verenigd Koninkrijk en de VS gebruiken ze een systeem in inches, maar de schalen lopen anders. Amerikaanse dames- en herenmaten tellen bovendien anders: een Amerikaanse herenmaat 9 is niet hetzelfde als een damesmaat 9. Hieronder een overzicht van veelgebruikte maten naast elkaar:
| EU-maat | Voetlengte (cm) | UK (heren) | US (heren) | US (dames) |
|---|---|---|---|---|
| 36 | 22,5 | 3,5 | 4 | 5,5 |
| 38 | 24 | 5 | 5,5 | 7 |
| 40 | 25,5 | 6,5 | 7 | 8,5 |
| 42 | 26,7 | 8 | 8,5 | 10 |
| 44 | 28 | 9,5 | 10 | 11,5 |
| 46 | 29,5 | 11 | 11,5 | 13 |
Waarden in deze tabel zijn gemiddelden. Merken kunnen hier licht van afwijken, dus gebruik de tabel als richtlijn, niet als garantie.
Breedte: de vergeten maat
Schoenmaten gaan niet alleen over lengte. De breedte van je voet speelt minstens zo’n grote rol in het comfort. De meeste standaardschoenen zijn gemaakt voor een gemiddelde voetbreedte. Vallen je voeten breder of smaller uit, dan loont het om op de breedtemaat te letten. Sommige merken, zeker in de sportschoenenbranche en bij orthopedische schoenen, geven breedte aan met letters: B (smal), D (normaal), E of EE (breed). Hoe breder de letter, hoe ruimer de schoen om de wreef.
Een schoen die qua lengte klopt maar te smal is, geeft eerder blaren, eeltplekken en op den duur klachten als ingegroeide nagels of hamerteen. Een te brede schoen laat de voet verschuiven, wat ook wrijving veroorzaakt. Lengte en breedte samen bepalen de pasvorm.
Schoenmaat bij kinderen
Kindermaten beginnen in Europa vaak bij maat 16 (voor baby’s) en lopen door tot ongeveer maat 38, waarna overgestapt wordt op volwassen maten. Omdat kindvoeten snel groeien, is het verstandig om bij kinderen vaker te meten dan bij volwassenen. Een vuistregel: een peuter groeit soms twee maten per jaar, een schoolkind gemiddeld één maat per jaar. Koop bij kinderen geen schoenen te strak op de maat, maar ook niet met meer dan één maat extra ruimte. Twee centimeter groeispeling aan de teen is gebruikelijk en veilig.
Waarom maten per merk verschillen
Een maat 42 bij het ene merk kan aanvoelen als een 43 bij een ander. Dat komt doordat merken hun eigen leesten gebruiken: de mal waarom een schoen gebouwd wordt. De vorm van die leest bepaalt mede hoe ruim of krap een schoen voelt, ook als het label hetzelfde getal toont. Sportschoenen zijn vaak iets ruimer geconstrueerd dan nette schoenen. Laarzen en pumps sluiten anders om de voet dan sneakers. Online schoenen kopen is daardoor lastiger dan in een winkel passen, maar de meeste webshops hebben inmiddels gedetailleerde maattabellen per model of zelfs per kleur, omdat leer en suède anders rekken dan synthetisch materiaal.
Je schoenmaat thuis opmeten: stap voor stap
- Ga aan het einde van de dag staan op een vel papier.
- Zet de hiel tegen een muur of rechte rand.
- Zet een streepje bij je langste teen.
- Meet de afstand van de rand tot het streepje in centimeters.
- Doe hetzelfde met de andere voet: voeten zijn zelden precies gelijk.
- Gebruik de maat van de grootste voet als uitgangspunt.
- Reken om: voetlengte (cm) × 1,5 = Europese schoenmaat.
Zit je tussen twee maten in, kies dan voor de grotere. Een te krappe schoen geeft meer problemen dan een schoen met iets speling. Draag je dikke sokken, houd daar dan ook rekening mee bij het kiezen van je maat, zeker bij wandel- en winterschoenen.