De Franse schoenmaat is het maatsysteem dat in vrijwel heel Europa wordt gebruikt voor schoenen, ook in Nederland en België. Wat veel mensen niet weten: de maten die wij “Europese schoenmaten” noemen, zijn eigenlijk van Franse oorsprong. Eén Franse maat staat gelijk aan twee derde centimeter (6,67 mm), ook wel een “Paris point” genoemd. Alle schoenmaten zijn een veelvoud van deze eenheid.
Dit systeem is zo wijdverspreid dat je het tegenkomt op vrijwel elk schoenendoosje in Europa. Een schoen met maat 42 heeft dus een binnenlengte van 42 maal 6,67 mm, wat neerkomt op ongeveer 28 centimeter. Zo simpel is het principe, maar in de praktijk zijn er een paar dingen waar je op moet letten.
Hoe de Franse schoenmaat wordt berekend
De basis is de Paris point: 1 maat = 2/3 centimeter. Om jouw maat te berekenen, meet je de lengte van je voet in centimeters, vermenigvuldig je dat met 1,5 en rond je af naar boven. Stel: je voet is 26,5 cm lang. Dan doe je 26,5 × 1,5 = 39,75, afgerond naar maat 40.
Let op: de binnenlengte van de schoen is altijd iets groter dan je voetlengte. Schoenmakers houden rekening met speelruimte, zodat je teen niet klem zit. In de praktijk zit er meestal 10 tot 15 mm verschil tussen je voetmeting en de binnenlengte van de schoen.
| Voetlengte (cm) | Franse/Europese schoenmaat |
|---|---|
| 22,0 cm | 33 |
| 23,3 cm | 35 |
| 24,7 cm | 37 |
| 26,0 cm | 39 |
| 27,3 cm | 41 |
| 28,7 cm | 43 |
| 30,0 cm | 45 |
Franse schoenmaat versus andere maatsystemen
Buiten Europa kom je andere systemen tegen. In het Verenigd Koninkrijk en de VS wordt gewerkt met “inches-based” maten, die niet overeenkomen met de Franse Paris point. Een Amerikaanse maat 9 voor dames is bijvoorbeeld een Europese maat 40, maar dat verschil is niet overal hetzelfde. Hieronder een globaal overzicht voor volwassenen:
- EU (Frans) 38 = UK 5 = US dames 7,5 = US heren 6
- EU (Frans) 40 = UK 6,5 = US dames 9 = US heren 7,5
- EU (Frans) 42 = UK 8 = US dames 10,5 = US heren 9
- EU (Frans) 44 = UK 9,5 = US heren 10,5
Pas op als je schoenen koopt in een webshop uit de VS of het VK: de maten wijken af en een directe omrekening is niet altijd even nauwkeurig. Meet liever je voet en gebruik die centimeterwaarde als vertrekpunt.
Kinderschoenen en de Franse maat
Voor kinderschoenen geldt hetzelfde Paris point-systeem. Wat interessant is: het Nederlandse systeem voor kinderschoenen heeft zijn oorsprong in Frankrijk. Maten die lang als “Nederlands” werden beschouwd, zijn eigenlijk gewoon Franse maten. De reeks begint rond maat 16 voor hele kleine voetjes en loopt door tot maat 38 of 39 waar het kinderspectrum overgaat in het volwassenenspectrum.
Bij kinderen is het extra belangrijk om regelmatig opnieuw te meten. Een kind kan in een half jaar één of twee maten groeien, en een te krappe schoen kan groei belemmeren. Meet de voet van een kind daarom het liefst elke twee tot drie maanden opnieuw.
Zo meet je je voet goed op
Een juiste meting is de basis voor een goede schoenmaat. Volg deze stappen:
- Meet je voet aan het einde van de dag. Je voeten zwellen licht op gedurende de dag, dus een meting ’s avonds geeft de meest realistische waarde.
- Zet je voet plat op een vel papier en trek een lijn achter je hiel en voor je langste teen.
- Meet de afstand tussen beide lijnen in centimeters.
- Gebruik de tabel hierboven of de formule (cm × 1,5, afgerond naar boven) om je Franse maat te bepalen.
- Meet beide voeten: de ene voet is vaak iets groter. Koop altijd op de grootste voet.
Halve maten en brede leesten
Niet elk merk gebruikt halve maten, maar ze bestaan wel. Een halve Franse maat is 3,3 mm (de helft van een Paris point). Als je precies tussen twee maten valt, kies dan in principe voor de grotere maat, tenzij de schoen bekendstaat als ruim uitvallend. Naast de lengte speelt ook de breedte van je voet een rol. Sommige merken bieden schoenen aan in breetematen, aangeduid met letters zoals B (smal), D (normaal) of G/H (breed). Dit staat los van de Franse maat, maar is net zo bepalend voor een goede pasvorm.
Ken je je Franse schoenmaat eenmaal goed, dan merk je dat het online schoenen kopen een stuk makkelijker gaat. Toch blijft passen de meest betrouwbare methode, want merken kunnen onderling flink verschillen in hoe een maat uitvalt.